Wat is domotica en hoe werkt het?

Domotica is techniek die de installaties in je woning laat samenwerken en vanzelf laat reageren. Sensoren meten wat er gebeurt, een controller beslist en actoren voeren het uit. Zo stuurt één systeem licht, klimaat, zonwering, toegang, audio, beveiliging en energie, met een wandknop, de app of volledig automatisch.

Smart home en slim huis zijn andere woorden voor hetzelfde. In bedrijfspanden heet deze techniek meestal gebouwautomatisering.

Wat doet domotica in een woning?

Domotica neemt handelingen over die je anders zelf doet en laat installaties op elkaar reageren. De tabel toont per functie wat dat betekent, met een voorbeeld uit een opgeleverd project.

Comfort is meestal de eerste winst, want besparing hangt af van je gedrag. Milieu Centraal schrijft op 24 juni 2026 dat een slimme thermostaat ongeveer 14 % gas voor verwarming bespaart. Dat geldt voor een gemiddelde woning met bewoners die nog niet bewust zuinig stoken. Stook je al zuinig of is je woning goed geïsoleerd, dan levert die thermostaat weinig op.

Hoe werkt domotica?

Domotica werkt in 3 lagen: meten, beslissen en uitvoeren.

• Sensoren en bediening geven door wat er gebeurt: aanwezigheid, temperatuur, daglicht, een open raam of een druk op de knop.
• De controller voert de regels uit, vaak vanuit de meterkast. Hier staat bijvoorbeeld dat het licht uitgaat zodra een ruimte leeg is.
• Actoren doen het werk: dimmers, relais, stelventielen op radiatoren en motoren voor zonwering.

Een scène gebruikt alle 3 de lagen. Eén druk op Vertrek zet de lichten uit, het alarm aan en de verwarming omlaag.

Een controller die lokaal draait, blijft zijn regels uitvoeren als internet wegvalt. Internet gebruik je dan voor bediening op afstand en meldingen. Die keuze werken we uit in een smart home systeem kiezen.

Bekabeld en draadloos verschillen in voeding, bereik en het moment van aanleggen. De bereikcijfers komen uit de documentatie van Loxone, het systeem waarmee wij meestal werken. Andere merken hanteren eigen grenzen.

KNX Association noemt meer dan 8.000 producten van meer dan 500 fabrikanten die samenwerken op één open standaard. Hoe dat zich verhoudt tot Loxone, Homey en Home Assistant, staat in domotica systemen vergeleken.

Wat kost domotica?

Domotica kost van enkele honderden euro's voor een hub tot ruim €20.000 aan hardware voor een compleet pakket. De bedragen hieronder zijn prijzen die fabrikanten zelf noemen, gelezen op 4 november 2026.

Loxone noemt voor een volledig pakket ongeveer €200 per m². Bij de voorbeeldpakketten staat dat ontwerp, installatie, bijkomend materiaal, configuratie en ondersteuning buiten die prijs vallen. Bij Home Assistant en Homey betaal je vooral met eigen tijd. Voor bekabelde systemen zoals KNX vraag je een prijs per project aan een installateur.

Reken ook op beheer na oplevering: updates, batterijen en aanpassingen als je wensen veranderen. Bij ons is dat optioneel, per uur of in een servicecontract voor onderhoud.

Is domotica anders in nieuwbouw dan in een bestaande woning?

In nieuwbouw gaan kabels mee in de ruwbouw, in een bestaande woning gebruik je vaker draadloze onderdelen. De functies blijven gelijk, de aanleg verschilt.

Voor nieuwe woningen geldt sinds 29 mei 2026 een eis in het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikel 4.160g). Het systeem in huis moet kunnen reageren op externe signalen en het energieverbruik kunnen aanpassen. De Omgevingsregeling (artikel 5.32f) vraagt daarvoor een energiemeter en leidingdoorvoeren tussen de meterkast en de opstelplaatsen van technische installaties. Staatsblad 2026, 103 schat de meerkosten van zulke loze leidingen op eenmalig €500 per woning.

In de nieuwbouwwoning uit de tabel ging de bekabeling mee in de eerste aanlegfase, afgestemd met de elektricien tijdens de ruwbouw.

Een bestaande woning vraagt een andere route. In een monumentale woning zijn 22 stelventielen en 5 ruimtesensoren draadloos en is alleen voor de centrale kast een kabel getrokken. Ga je toch verbouwen, trek dan kabels mee waar de muren open zijn.

Hoe pakken wij domotica aan?

Wij beginnen bij wat je wilt bereiken en kiezen daarna de techniek. Een schouw doen wij op locatie of op afstand. Daarna krijg je een prijsindicatie, en het werk rekenen wij af op nacalculatie tegen een vooraf afgesproken uurtarief. Bekabeling en hardware doen wij zelf, en de programmering duurt doorgaans 2 tot 5 werkdagen.

Wat wij aansturen, staat bij domotica voor woning en bedrijf. Wij zitten in de Makersfabriek in Zwolle en werken in heel Nederland, met een eigen pagina voor domotica in Zwolle. Voorbeelden vind je bij onze domotica- en energieprojecten. Wil je weten wat er in jouw woning kan? Stuur je project.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen domotica en een smart home?

Alleen het woord. Domotica, smart home en slim huis staan voor techniek in huis die samenwerkt en vanzelf reageert. Soms bedoelt iemand met smart home vooral losse producten met een app, en met domotica een vast aangelegd systeem. Vraag daarom altijd wat er centraal wordt gestuurd en wat los werkt.

Kan ik domotica zelf installeren?

Deels. Een hub zoals Homey of Home Assistant met draadloze producten stel je zelf in. Bekabelde systemen vragen om een vakman: Loxone schrijft installatie door opgeleide partners voor en KNX werkt met gecertificeerde installateurs. Doe je het zelf, dan horen beheer en updates ook bij jou.

Werkt domotica zonder internet?

Ja, als de controller lokaal draait. Licht, klimaat en zonwering blijven dan op hun regels werken. Internet gebruik je voor bediening op afstand en meldingen op je telefoon. Bij producten die op een clouddienst leunen, verdwijnen functies zodra die dienst stopt of de verbinding wegvalt.

Kan ik later uitbreiden?

Ja. Je kunt beginnen met verlichting en klimaat en later audio, toegang of energiemanagement toevoegen. In een project in 4 fasen sloot elke fase aan op de vorige zonder opnieuw te bekabelen. Daardoor kon de klant het budget over de tijd spreiden. Reken dus vooraf reserve in de verdeler mee.