Peak shaving is het automatisch temperen, uitstellen of opvangen van verbruik, zodat je aansluiting minder hoog piekt. Bij een grootverbruikaansluiting (groter dan 3x80 A) levert dat direct geld op, want je betaalt elke maand voor je hoogste piek. Op middenspanning kost die piek in 2026 €3,10 tot €3,83 per kW per maand, afhankelijk van de netbeheerder. Een kW die je elke maand lager houdt, telt 12 keer per jaar.
Staat je pand op een wachtlijst voor meer vermogen, lees dan ook wat een EMS oplost bij netcongestie.
Wat is de kwartierpiek?
De kwartierpiek is het hoogste gemiddelde vermogen over 1 klokkwartier in een maand. De Begrippencode elektriciteit 2026 bepaalt dat de maximale belasting (kW max) bij een meetperiode van 15 minuten of minder per klokkwartier wordt vastgesteld. De ACM beschrijft dat op 8 oktober 2026 als het kwartier met het hoogste gemiddelde vermogen.
Een korte uitschieter telt daardoor deels mee. Draait een pand op 200 kW en loopt het 5 minuten op naar 290 kW, dan komt dat kwartier gemiddeld uit op 230 kW. Blijft de 290 kW het hele kwartier staan, dan is 290 kW je piek.
De maandpiek per netbeheerder
Op middenspanning rekent elke netbeheerder 2 vermogenstarieven: een voor je gecontracteerd transportvermogen en een voor de gemeten maandpiek. Bedragen, eenheden en omschrijving verschillen, dus reken altijd met je eigen netbeheerder. De tabel toont de tarieven voor 2026, exclusief btw.
| Netbeheerder en categorie | kW max per maand | kW contract | Omschrijving op het tarievenblad |
|---|---|---|---|
| Enexis, MS-D, meer dan 125 tot en met 1.500 kW | €3,66 | €28,91 per jaar | Maximaal transportvermogen dat die maand is gemeten |
| Liander, MS, meer dan 136 tot en met 2.000 kW | €3,57 | €2,29 per maand | Hoogste op enig moment afgenomen vermogen in een maand |
| Stedin, MS, 151 tot en met 1.500 kW | €3,0966 | €2,0228 per maand | Hoogste belasting per verbruiksmaand, als gemiddelde over 15 minuten, tenzij anders overeengekomen |
| RENDO, MS distributie | €3,8310 | €33,71 per jaar | Hoogste vermogen in een maand, bepaald met een maximummeter met 15 minutenwaarden |
Liander laat de meetperiode op het tarievenblad open, en de voorbeeldfactuur spreekt van de hoogste geregistreerde piekbelasting in de factuurperiode. Controleer daarom op je eigen factuur en in je meetdata welke waarde wordt afgerekend.
Kleinere aansluitingen werken anders. Op laagspanning staat bij alle 4 alleen een contracttarief en een kWh-tarief, zonder kW max. Tot en met 3x80 A betaal je een capaciteitstarief per aansluitmaat (ACM, tarieven 2026). Daar houdt peak shaving je binnen de aansluiting of maakt het een kleinere maat mogelijk.
Wat batterij, verschuiven en laadpalen bijdragen
Een batterij, verschoven verbruik en begrensde laadpalen pakken de piek elk op een andere manier aan. De tabel zet ze naast elkaar.
| Maatregel | Wat het doet | Waar je op let |
|---|---|---|
| Batterij | Levert vermogen op het moment van de piek. 50 kW kost 12,5 kWh per kwartier en 50 kWh per uur | Vol zijn voor de piek begint, en laden zonder nieuwe piek |
| Verbruik verschuiven | Warmtepomp, koeling en boilers wachten enkele kwartieren | Grenzen van proces en comfort |
| Laadpalen begrenzen | Verdeelt wat over is over de actieve laadpunten | Auto's die op tijd vol moeten zijn |
Laadpalen bieden vaak de snelste winst, omdat een auto meestal uren staat. Verhoogt 1 laadpaal van 11 kW de maandpiek volledig, dan kost dat bij Enexis op middenspanning 11 x €3,66 = €40,26 per maand. Over een jaar is dat €483,12. Voor een bedrijfspand met 6 hallen achter 1 aansluiting van 500 kW werkten wij bewaking uit. Daar blijft 300 kW vrij voor een huurder met een reservering, en de laadpalen krijgen wat over is.
Verschuiven vraagt vooral sturing en weinig hardware. Een batterij vraagt een investering, maar werkt ook bij verbruik dat moet doorlopen. Meet daarom eerst. In een appartementengebouw in Overijssel op 3x80 A legt de meting de basis voor het dimensioneren van een accu na de eerste winter.
Het EMS rekent intussen het lopende kwartier door: wat is het gemiddelde tot nu toe, en hoeveel vermogen mag er nog bij? De sturing grijpt in voordat de piek vaststaat. Hoe wij die logica opbouwen, staat bij peak shaving en sturing op dynamische tarieven.
Hoe reken je uit of peak shaving loont?
Je rekent peak shaving door met 12 maanden kwartierdata, die je meetbedrijf kan leveren (Enexis). Dat gaat in 4 stappen.
- Zoek per maand het hoogste kwartier en kijk hoe lang de piek duurt.
- Bepaal per maand hoeveel kW je kunt afvlakken en met welke maatregel.
- Tel per maand op: kW lager x tarief kW max. Verlaag je ook je contract, tel dan kW lager x tarief kW contract erbij.
- Deel de netto-investering door de jaaropbrengst, na aftrek van beheer en batterijverliezen.
Rekenvoorbeeld voor een fictief pand
Een fictief pand op middenspanning houdt de maandpiek 12 maanden lang 50 kW lager en verlaagt het contract van 300 naar 250 kW. De bedragen gaan uit van de tarieven 2026 hierboven, exclusief btw en zonder effect op de kWh-kosten.
| Netbeheerder | Maandpiek, per jaar | Contract, per jaar | Samen per jaar |
|---|---|---|---|
| Enexis | €2.196,00 | €1.445,50 | €3.641,50 |
| Liander | €2.142,00 | €1.374,00 | €3.516,00 |
| Stedin | €1.857,96 | €1.213,68 | €3.071,64 |
| RENDO | €2.298,60 | €1.685,50 | €3.984,10 |
Wil je in dit voorbeeld bij Enexis binnen 5 jaar terugverdienen, dan mag de netto-investering maximaal 5 x €3.641,50 = €18.207,50 zijn. Mis je de piek in 1 maand, dan verlies je die maand 50 x €3,66 = €183,00.
Een lager contract heeft gevolgen. Overschrijd je binnen 12 maanden de verlaagde waarde, dan gaat het contract met terugwerkende kracht omhoog (Systeemcode elektriciteit 2026, artikel 7.26). In een congestiegebied is die verhoging uitgesloten. Lees wat er gebeurt als je je gecontracteerd vermogen overschrijdt.
De tarieven veranderen op 1 januari 2027. Enexis stelt voor de periodieke netwerkkosten voor grootzakelijke elektriciteit gemiddeld met 21,9 % te verhogen, en de ACM besluit op 27 november 2026 (Enexis, 7 oktober 2026). Reken in december dus opnieuw. Welke kosten verder meetellen, staat in wat EMS-integratie kost.
De gewogen maandpiek vanaf 2028
Vanaf 2028 telt waarschijnlijk ook wanneer je piek valt. In het ontwerpbesluit van 8 oktober 2026 vervangt de ACM voor grote aansluitingen op de regionale netten de kW max door een gewogen kW max. Elke kwartierwaarde gaat dan maal een factor tussen 0,10 en 1,00, afhankelijk van maand, uur en werkdag. De hoogste gewogen waarde van de maand telt.
Het schema van de ACM laat het verschil zien. 200 kW in uur 14 van een werkdag in juni telt als 20 kW. Dezelfde 200 kW in uur 18 van een werkdag in januari telt als 200 kW. Het contracttarief blijft ongewogen, en op midden- en laagspanning wordt ook het kWh-tarief tijdsafhankelijk.
Reageren kan tot en met 18 november 2026 en de beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028, dus het besluit ligt nog open. Peak shaving verschuift daarmee naar de winter en de drukke uren op werkdagen. Leg de tijdvensters in je EMS daarom vast als instelling die je kunt aanpassen.
Onze aanpak van peak shaving
Wij koppelen zonnepanelen, batterij, laadpalen, warmtepomp en meters aan 1 EMS en programmeren de sturing. Wij beginnen met je kwartierdata en een schouw, op locatie of op afstand. Daarna krijg je een prijsindicatie, en het werk rekenen wij af op nacalculatie. De programmering duurt doorgaans 2 tot 5 werkdagen, en bekabeling en hardware voor de sturing doen wij zelf.
Meer staat bij EMS-programmering, Modbus-koppelingen met batterijen en meters, dashboards met je kwartierpieken en energiemanagement voor bedrijven. Vanuit Zwolle werken wij in heel Nederland, met een eigen pagina voor energiemanagement in de regio Zwolle. Bekijk onze projecten in bedrijfspanden en vastgoed of stuur je project met je kwartierdata.
Veelgestelde vragen
Is peak shaving zinvol op een kleinverbruikaansluiting?
Alleen voor je aansluiting. Tot en met 3x80 A betaal je een capaciteitstarief per aansluitmaat, los van je piek. Peak shaving houdt je binnen je zekeringen en kan een kleinere aansluitmaat mogelijk maken. De ACM publiceert de maximumtarieven per netbeheerder.
Telt een uitschieter van een paar minuten als maandpiek?
Deels. Bij kwartiermeting telt het gemiddelde over het klokkwartier. 5 minuten op 290 kW bij een basis van 200 kW geeft een kwartier van 230 kW. Alleen een piek die een heel kwartier aanhoudt, telt volledig mee in je kW max van die maand.
Is een batterij nodig voor peak shaving?
Nee. Begrensde laadpalen en verschoven verbruik van warmtepomp, koeling of boilers verlagen de piek vaak al. Een batterij komt erbij als het verbruik moet doorlopen. Je kwartierdata laten zien hoe lang pieken duren, en dat bepaalt hoeveel kWh je nodig hebt.
Mag je je contract verlagen na peak shaving?
Ja. Dat kan op verzoek, doorgaans 12 maanden na de laatste verhoging. Overschrijd je de lagere waarde binnen 12 maanden, dan volgt een verhoging met terugwerkende kracht. In een congestiegebied is die verhoging uitgesloten, dus kies de nieuwe waarde met marge.